فعلا بىبرگ و بار است روزگارى كم‌وبيش درختان انبوهى وجود داشته است . مردم سالخوردهء تهران هنوز به ياد دارند كه در دورهء جوانيشان جنگلهائى از « آورس « 29 » » در دامنه‌هاى البرز بوده است ؛ دكتر كوچى « 30 » درختان متفرقى از اين نوع را در قصبات شميران ديده است ؛ حالا فقط يك اصلهء منحصر از آن درخت برجاى مانده است . بدون شك اغلب دامنه‌هاى كوهها را مىتوان با اين درخت آورس و ته « 31 » جنگلكارى كرد ؛ زبان گنجشك و بيد را مىتوان در حاشيهء قناتها و جويها كاشت و از اين طريق نه تنها مصارف چوب مملكت را تأمين كرد بلكه به رويش گياهان بطور كلى بىاندازه كمك كرد . اما دولت كنونى ابدا به فكر اين حرفها نيست . در مدت اقامتم از طرف يكى از دانشمندان نام‌آور اروپائى طرحى براى جنگلكارى دامنه‌هاى كوه اطراف تهران فرستاده شد ؛ شاه ريشخندكنان گفت : « اين حكيمهاى فرنگى چه ديوانه‌هائى هستند ! دلشان به حال كوههاى ايران سوخته ! مگر ما هيچ دلمان براى جنگلها و كوههاى اروپا مىسوزد ؟ » درست است كه در ساحل درياى خزر جنگلهاى وسيعى با انواع درختان وجود دارد ؛ اما درختان تناور بلوط ، زبان گنجشك ، افرا ، آلش ، شمشاد ، توسه ، اقاقيا ، درخت ابريشم ، ته ، نارون و غيره را مىسوزانند و ذغال مىكنند و نمىدانند كه از آنها در دكل كشتى ، ساختمان و غيره مىتوان استفاده كرد . كردستان هم غير از درختهاى سقز متنوع و متعدد كه از آنها سقز بدست مىآيد داراى جنگلهاى بزرگ بلوط نيز هست . از اينها گذشته در اين ناحيه درخت محلب « 32 » هم فراوان است كه از چوب آن دسته چپقهاى مورد علاقهء مشرق‌زمينيها را مىسازند . مانند زمينهاى مزروعى در ساير ولايات ، اين جنگلها هم با معادن ذغال‌سنگى كه در كنارشان قرار دارد عاطل و باطل مانده است تا روزى راه‌آهن در سراسر كشور كشيده شود و پس از استخراج به كمك توسعهء كشتيرانى در درياى خزر محصولاتشان به سواحل ممالك بيگانه برسد . در پايان كار يادآورى اين نكته نيز بجاست كه تخم پنبه‌اى كه من از ايران همراه آوردم و آن را به وزارتخانهء تجارت و فلاحت تسليم داشتم در دالماسى و جنوب مجارستان چهار سال پشت سر هم مورد آزمايش قرار گرفت . نتيجه چنان مساعد است كه كشت پنبه را مىتوان در آن نواحى تضمين شده دانست ، مشروط بر اينكه سرمايهء لازم به صورت مداوم به اين كار تخصيص داده شود .

--> ( 29 ) . Junipers excelsa ( 30 ) . Kotschi ( 31 ) . Celtis ( 32 ) . Prunus mahaleb